Cementy glasjonomerowe

Cementy glasjonomerowe (cementy szkłojonomerowe) to jedne z najczęściej stosowanych materiałów do cementowania prac protetycznych stałych. To bioaktywne materiały  stomatologiczne powstające w wyniku reakcji chemicznej pomiędzy szkłem fluoro-glinokrzemianowym (proszek) a kwasem poliakrylowym (płyn). Reakcja ta – nazywana reakcją kwas–zasada – prowadzi do powstania twardej, bioaktywnej struktury, która wiąże się chemicznie z tkankami zęba. Cementy glassjonomerowe dzięki swojej wysokiej wytrzymałości charakteryzują się dobrym łączeniem ze szkliwem i zębiną. Uwalnianie fluoru przez dłuższy czas, przez materiały szkłojonomerowe stopniowo zatrzymuje i zmniejsza ryzyko dalszego rozwoju próchnicy. W tej grupie cementów występują również cementy glasjonomerowe modyfikowane żywicą o szybszym twardnieniu i mniejszej wrażliwości na wilgoć. Cementy glasjonomerowe są grupą cementów tradycyjnych, które używane głównie do długoczasowego osadzania koron, mostów i wkładów koronowo-korzeniowych wykonanych ze stopów metali lub z tlenku cyrkonu, a także do czasowego osadzania metalowych elementów aparatów ortodontycznych

Cementy tradycyjne i modyfikowane żywicą:

Cementy glasjonomerowe dzielą się na dwie główne kategorie: tradycyjne (konwencjonalne) oraz modyfikowane żywicą (RMGI - Resin-Modified Glass Ionomer). Te dwa rodzaje cementów  różnią się składem, sposobem wiązania, czasem pracy i właściwościami klinicznymi.

·         Tradycyjne cementy glasjonomerowe (GIC) składają się ze szkła glinokrzemianowego i kwasu poliakrylowego. Wiązanie następuje w wyniku reakcji samowiążącej kwasowo-zasadowej. Charakteryzują się wolniejszym czasem wiązania, bardzo dobrą adhezją do tkanek zęba oraz maksymalnym uwalnianiem fluoru. Ich wolne wiązanie pozwala na dłuższą pracę, ale wymaga precyzyjnej izolacji podczas początkowej fazy utwardzania.

·         Cementy glasjonomerowe modyfikowane żywicą (RMGI) zawierają dodatkowo składniki żywiczne, które umożliwiają polimeryzację z pomocą światła. Dzięki temu ich wiązanie następuje szybciej niż samoutwardzalnych. Te cementy charakteryzują się zwiększoną wytrzymałością  mechaniczną, większą estetyką lecz uwalnianie fluoru jest w nich nieco niższe niż w przypadku cementów tradycyjnych.

Zalety cementów glasjonomerowych do osadzania:

·        Adhezja chemiczna do tkanek zęba: Glasjonomery wiążą się bezpośrednio z zębiną i szkliwem (poprzez wymianę jonową), co zapewnia doskonałą szczelność brzeżną i zmniejsza ryzyko powstania próchnicy wtórnej pod uzupełnieniem.

·        Uwalnianie fluoru (działanie kariostatyczne): Jest to jedna z najważniejszych zalet. Materiał uwalnia jony fluoru przez długi czas, co remineralizuje zębinę i szkliwo wokół uzupełnienia, chroniąc przed próchnicą.

·        Biokompatybilność: Cementy te są dobrze tolerowane przez miazgę zęba i tkanki dziąsła, wykazując niską toksyczność.

·        Współczynnik rozszerzalności cieplnej podobny do zęba: Glasjonomery zachowują się pod wpływem temperatury podobnie jak naturalne tkanki zęba, co zapobiega powstawaniu mikroszczelin.

·        Łatwość użycia i wiązanie w wilgotnym środowisku: W przeciwieństwie do kompozytów, GIC są mniej wrażliwe na wilgoć (choć bezpośredni kontakt z wodą podczas wiązania jest niewskazany) i łatwe w mieszaniu oraz aplikowaniu.

·        Wysoka sztywność: Charakteryzują się wysoką odpornością na ściskanie, co jest kluczowe przy przenoszeniu sił okluzyjnych (gryzienia).

·        Optymalna estetyka: Są półprzezroczyste i mają kolor zbliżony do naturalnych zębów, co sprawdza się w przypadku estetycznych uzupełnień

Cementy glasjonomerowe (szklano-jonomerowe) występują w kilku formach opakowań, różniących się sposobem dozowania i przygotowania:

·            proszek + płyn (klasyczny): Najpopularniejsza forma do ręcznego mieszania  składająca się z dwóch oddzielnych buteleczek – proszku (fluoro-aluminokrzemianowe szkło) i płynu (kwas poliakrylowy). W zestawie zazwyczaj dołączona jest łopatka do proszku i bloczek do mieszania.

·            kapsułki - do mieszania we wstrząsarce do materiałów kapsułkowanych. Forma kapsułki, w której proszek i płyn są odmierzone w dokładnie dobranych proporcjach. Kapsułkę umieszcza się we wstrząsarce, co zapewnia szybkie mieszanie i stałą konsystencję. Nakładanie materiału odbywa się za pomocą specjalnego pistoletu - aplikatora, w którym umieszczamy kapsułkę

·            pasta-pasta: system mieszania automix  - materiał występuje w formie dwóch past (baza + katalizator) w specjalnych nabojach lub strzykawce samomiesząjcej, dozowanych bezpośrednio z urządzenia mieszającego za pomocą specjalnych końcówek mieszających